ΖΥΜΑΡΙΚΑ


ΖΥΜΑΡΙΚΑ

Ο Giuseppe Garibaldi εθνικός ήρωας της Ιταλίας και δημιουργός του σύγχρονου Ιταλικού κράτους, είχε πει:

“Tα μακαρόνια θα ενώσουν την Ιταλία”

Πλέον, στον 21ο αιώνα τα λόγια του αποδεικνύονται προφητικά, όχι μόνο για την Ιταλία, αλλά και για ολόκληρο τον κόσμο, καθώς τα ζυμαρικά είναι η τροφή που ενώνει όλους τους ανθρώπους.

Από που όμως ξεκίνησε η ιστορία των ζυμαρικών; Αυτό δεν το ξέρει κανείς, ενώ πολλές χώρες διεκδικούν την καταγωγή τους. Κάποτε πιστεύαμε ότι ο Μάρκο Πόλο έφερε τα πρώτα ζυμαρικά από την Κίνα, στη συνέχεια, όμως, ερευνητές ανακάλυψαν ότι ένα αγαπημένο φαγητό των ρωμαϊκών λεγεώνών ήταν τα λαζάνια ή τουλάχιστον μία πρώιμη μορφή τους. Υπάρχουν, επίσης, αναφορές σε μεσαιωνικά κείμενα για ένα είδος ζυμαρικού, το “rhista”, που ήταν πολύ διαδεδομένο στον Αραβικό κόσμο. Επίσης, στην Κίνα έχουν βρεθεί υπολείμματα τροφών με κινόα που χρονολογούνται 4000 χρόνια πριν. Πολλοί είναι αυτοί που διεκδικούν την πατρότητα και εν συνεπεία  λίγη από τη δόξα της πιο διάσημης τροφής στον πλανήτη αλλά κανείς δεν μπορεί να την αποδείξει!

Η Ελληνική Μυθολογία αναφέρει ότι ο Ήφαιστος δημιούργησε ένα εργαλείο που έφτιαχνε κορδόνια από ζύμη.  Η προέλευση όμως της λέξης  “μακαρόνια” είναι Ελληνική και προέρχεται από τη λέξη “Μακάρια”. Τα”μακάρια” ήταν τρόφιμα που συμβόλιζαν την αναγέννηση και παρασκευάζονταν από σιτάρι. Στην αρχαία Ελλάδα υπήρχε και ένα άλλο τρόφιμο από ζυμάρι το “λάγανον” που στη συνέχεια μετονομάστηκε σε “laganum” και σήμερα λέγεται λαζάνι!

Ένα κομβικό σημείο στην ιστορία των ζυμαρικών ήταν η εισβολή των Αράβων στη Σικελία γύρω στον 8ο αιώνα. Οι Άραβες  έφεραν στην Ιταλία το αλεύρι σκληρού σίτου και έτσι οι Σικελοί έγιναν μετρ του είδους και το 1154 γίνεται η πρώτη επίσημη αναφορά σε μια εξαγωγική μονάδα της περιοχής. Το 1700 υπήρχαν στην Νάπολη κάπου 60 καταστήματα που πουλούσαν ζυμαρικά, τα οποία έφτασαν τα 280 το 1785. Το κλίμα της Νάπολης ήταν ιδανικό για την σωστή αποξήρανση των μακαρονιών τα οποία άπλωναν σε ξύλινες βέργες στον ήλιο να στεγνώσουν σε κάθε γωνιά της πόλης.

Η ανάμιξη της ζύμης γινόταν με τα πόδια, όπως το πάτημα των σταφυλιών, μέχρι που ο Βασιλιάς Φερδινάρδος ο 2ος ανάθεσε στον Cesare Spadaccini να κατασκευάσει το πρώτο μηχανικό πατητήρι από χαλκό. Σύντομα ξεκίνησαν να λειτουργούν και τα πρώτα εργοστάσια μακαρονιών.

Ενώ καμία χώρα δεν μπορεί να επικαλεστεί την καταγωγή τους, τη δόξα για τη διάδοση τους στο σύγχρονο κόσμο καρπώνεται δικαιωματικά η Ιταλία. Η πρώτη συνταγή ζυμαρικών βρίσκεται σε βιβλίο ενός Ιταλού μάγειρα του 15ου αιώνα. Οι Ιταλοί δημιούργησαν ένα τεράστιο φάσμα διαφορετικών σχημάτων κατάλληλο το καθένα για διαφορετικές σάλτσες, ανήγαγαν το μαγείρεμα των ζυμαρικών σε ιεροτελεστία και εκμεταλλεύτηκαν τη μοναδικότητα της κουζίνας τους με αποτέλεσμα σήμερα τα προϊόντα τους να πωλούνται σε καταστήματα τροφίμων σε όλο τον κόσμο και σε κάθε γειτονιά να υπάρχει τουλάχιστον ένα Ιταλικό εστιατόριο.

Ο βασικός λόγος που τα ζυμαρικά είχαν μεγάλη απήχηση είναι ότι αποξηραμένα μπορούν να διατηρηθούν για σχετικά μεγάλο χρονικό διάστημα, κάτι που τα καθιστούσε εύκολα στη μεταφορά τους και στην αποθήκευση μέχρι την επόμενη παραγωγή δημητριακών . Στα ναυτικά αρχεία της Γένοβας υπάρχουν αναφορές για φορτία με ζυμαρικά που χρονολογούνται από το 13ο αιώνα. Η ευκολία στη μεταφορά σε συνδυασμό με τη σιτάρκεια  συνέβαλαν τα μέγιστα στο να εξαπλωθούν και να αγαπηθούν τα ζυμαρικά σε ολόκληρη τη Μεσόγειο και εν συνεχεία σε όλο τον κόσμο.

Όταν οι Ισπανοί έφεραν τις ντομάτες από την Νότια Αμερική τα ζυμαρικά βρήκαν το τέλειο ταίρι τους. Τα μακαρόνια μέχρι τότε συνδυάζονταν κυρίως με πιπέρι και τυρί και τρώγονταν με τα δάκτυλα. Με την εισαγωγή της ντομάτας από τον Νέο Κόσμο άρχισαν γύρω στο 1800 να εμφανίζονται και οι πρώτες σάλτσες ντομάτας για μακαρόνια, που ήταν κυρίως ντομάτες που βράζονταν με αλάτι και βασιλικό και σύντομα άρχισε να χρησιμοποιείται το πηρούνι με τα 4 δόντια το οποίο μπορεί να μεταφέρει με λιγότερες απώλειες τα σπαγγέτι από το πιάτο στο στόμα.

Στην Ασία είναι πολύ διαδεδομένα τα ζυμαρικά από αλεύρι ρυζιού που υπάρχει σε αφθονία. Εδώ και εκατοντάδες χρόνια έχουν θρέψει εκατομμύρια ανθρώπους στην πολυπληθή Κίνα και στην υπόλοιπη Ασία.

Τα Ελληνικά Ζυμαρικά ξεκίνησαν από το πρώτο μισό του 19ου αιώνα στο Ναύπλιο,  πρωτεύουσα του νεοσύστατου ελληνικού κράτους. Εκεί λειτούργησε το 1824 η πρώτη «Φάμπρικα Μακαρονιών». Μέχρι τότε τα μόνα ζυμαρικά που γνώριζαν οι Έλληνες ήταν αυτά που έφτιαχναν στα σπίτια τους δηλ. οι παραδοσιακές χυλοπίτες και ο τραχανάς. Σύντομα δημιουργήθηκαν και άλλες μικρές βιομηχανίες ζυμαρικών κυρίως από ιδιοκτήτες αλευρόμυλων  σε πολλές περιοχές της Ελλάδας .  Μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο λειτουργούσαν 120 εργοστάσια ζυμαρικών τοπικής εμβέλειας, εκ των οποίων, περίπου το 1/3 βρισκόταν στην Αττική.

Τα ζυμαρικά αποτελούν την αγαπημένη τροφή του πλανήτη και μάλιστα η 25η  Οκτωβρίου έχει ορισθεί ως παγκόσμια ημέρα τους.  Οι Ιταλοί τα αγάπησαν περισσότερο από όλους και δημιούργησαν 600 διαφορετικά είδη.

Σύμφωνα με στοιχεία του World Pasta Organization η Ιταλία βρίσκεται στην κορυφή της κατανάλωσης ζυμαρικών, ενώ στην τέταρτη θέση συναντάμε την Ελλάδα με 10,4 κιλά κατά κεφαλήν το χρόνο.